De behandeling van alvleesklierkanker: Focus op ziektebeheersing en levenskwaliteit
Er bestaat geen standaardbehandeling voor alvleesklierkanker. De behandelstrategie wordt altijd op maat vastgesteld en is afhankelijk van de locatie en het stadium van de tumor, de algemene conditie en de persoonlijke wensen van de patiënt. Het primaire doel van de behandeling is het remmen van de ziekte, het verlengen van het leven en het optimaliseren van de kwaliteit van leven door klachten effectief te verminderen.
De totale behandeling kan worden onderverdeeld in twee hoofdgroepen: intensieve behandelingen gericht op het bestrijden en beperken van de tumor en behandelingen gericht op het verlichten van symptomen.
1. Intensieve behandeling: Tumorverwijdering en -beheersing
Wanneer de alvleesklierkanker nog lokaal is en er geen uitzaaiingen zijn vastgesteld, is een intensieve aanpak mogelijk. Het doel van deze aanpak is de tumor te verwijderen of aanzienlijk te verkleinen om de ziekte zo lang mogelijk onder controle te houden. De meest gangbare aanpak is een combinatie van chemotherapie met een chirurgische ingreep.
Operatieve mogelijkheden bij alvleesklierkanker
Een operatie is een ingrijpende procedure, maar kan cruciaal zijn voor de lange termijn beheersing van de ziekte en het voorkomen van complicaties. De keuze voor de operatie hangt af van de locatie van de tumor:
- Whipple-operatie: Dit is de meest toegepaste procedure wanneer de tumor zich in de kop van de alvleesklier bevindt. Hierbij worden onder andere een deel van de alvleesklier, de twaalfvingerige darm, de galblaas en een groot deel van de galbuis verwijderd.
- Alvleesklierstaartresectie: Als de tumor in de staart van de alvleesklier zit, wordt dit deel verwijderd, waarbij vaak ook de milt wordt weggenomen.
- Totale alvleesklierresectie: Soms is het nodig de gehele alvleesklier te verwijderen, samen met de lymfeklieren en omliggende organen.
Na deze ingrepen controleert de patholoog de verwijderde lymfeklieren op kankercellen. Na een operatie kan aanvullende chemotherapie (adjuvante therapie) worden gegeven. Het doel hiervan ehandeling met medicijnen naast chirurgie zijn er diverse behandelingen met medicijnen die de ziekte remmen en de groei van de tumor vertragen:
- Chemotherapie: Maakt kankercellen kapot en remt de groei. Veelgebruikte schema's bij alvleesklierkanker zijn Folfirinox of Nab-paclitaxel in combinatie met Gemcitabine (Nabgem).
- Doelgerichte therapie: Werkt alleen bij specifieke tumoreigenschappen. Olaparib is een voorbeeld van zo’n therapie, die momenteel alleen wordt ingezet bij patiënten met een erfelijke vorm van alvleesklierkanker.
- Immunotherapie: Activeert het eigen afweersysteem om kankercellen te herkennen en op te ruimen. Er loopt veel onderzoek naar deze methode en de eerste resultaten zijn veelbelovend.
2. Symptoomverlichting en palliatieve zorg
Bij alvleesklierkanker wordt altijd veel aandacht besteed aan het verlichten van klachten, een essentieel onderdeel van de totale zorg. Deze palliatieve zorg is erop gericht de levenskwaliteit te verbeteren door ongemakken, pijn en andere symptomen effectief te behandelen.
Behandeling van specifieke klachten
- Geelzucht: Een tumor in de kop van de alvleesklier kan de gal toevoer blokkeren. Een stent kan worden geplaatst om de galweg open te houden en geelzucht en bijbehorende jeuk te laten verdwijnen.
- Maag-darmobstructie: Als de twaalfvingerige darm wordt dichtgedrukt, veroorzaakt dit misselijkheid, overgeven en een pijnlijk, opgeblazen gevoel. Dit kan worden behandeld met medicijnen, een stent of soms een grotere operatie.
- Vocht in de buik (Ascites): Bij uitzaaiingen kan vocht zich ophopen. Dit wordt verminderd met chemotherapie of drainage; soms wordt een katheter ingebracht voor continue afvoer.
- Pijnbestrijding: Ernstige pijn is een veelvoorkomende klacht. Dit kan worden bestreden met pijnstillers, bestraling, chemotherapie of een zenuwblokkade (het blokkeren van het zenuwnetwerk in de bovenbuik), wat vaak een aanzienlijke pijnvermindering oplevert.
Symptomen
Diagnose
Behandeling
Baanbrekend onderzoek